เบรกเกอร์คืออะไร

เบรกเกอร์ (Circuit Breaker) คืออะไร ทำไมระบบไฟฟ้าทุกที่ต้องมี

เบรกเกอร์ หรือ เซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) สวิตซ์ไฟฟ้าอัตโนมัติที่ถูกออกแบบมาเพื่อป้องกันการเกิดไฟฟ้าลัดวงจร หรือป้องกันความเสียหายที่เกิดขึ้นจากกระแสไฟฟ้าส่วนเกิน ซึ่งการทำงานของเซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) คือตัดกระแสไฟฟ้าหลังจากตรวจพบความผิดปกติในวงจรไฟฟ้า สำหรับเซอร์กิตเบรกเกอร์เป็นอุปกรณ์ใช้สำหรับป้องกันกระแสไฟฟ้าลัดวงจรเช่นเดียวกับฟิวส์ แตกต่างกันตรงที่เมื่อตัดวงจรแล้วสามารถที่จะปิดหรือต่อวงจรได้ทันทีหลังจากแก้ปัญหาแล้ว

ประเภทของเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) แบ่งตามพิกัดแรงดันไฟฟ้า

โดยทั่วไป เบรกเกอร์แบ่งออกเป็น 3 ประเภทตามระดับแรงดันไฟฟ้า ได้แก่

 1. Low Voltage Circuit Breakers เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าต่ำ

 เบรกเกอร์ที่นิยมใช้กับบ้านพักอาศัย คือ  ได้แก่ MCB, MCCB และ ACB สำหรับเบรกเกอร์เหล่านี้จะมีลักษณะที่แตกต่างกันไม่ว่าจะเป็นขนาด รูปร่างที่ถูกออกแบบมาให้เข้ากับการใช้งาน 

1.1 MCB (Miniature Circuit Breakers) หรือที่เรียกกันว่า เบรกเกอร์ลูกย่อยหรือลูกเซอร์กิต มีขนาดเล็ก สำหรับใช้ในบ้านหรืออาคารที่มีกระแสไฟฟ้าไม่เกิน 100 A มีทั้งขนาด 1, 2, 3 และ 4 Pole ใช้ได้กับระบบไฟฟ้า 1 เฟสและ 3 เฟส สำหรับการใช้งานจะใช้ติดตั้งเป็นอุปกรณ์ป้องกันร่วมกับแผงจ่ายไฟฟ้าย่อย (Load center) หรือแผงจ่ายไฟฟ้าในห้องพักอาศัย (Consumer unit) 

1.2 RCDs (Residual Current Devices) เป็นอุปกรณ์เซฟตี้ที่ช่วยตัดกระแสไฟ หรือป้องกันกระแสไฟรั่ว ไฟดูด แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ RCBO (ป้องกันไฟดูดช๊อต), RCCB (ตัดไฟเมื่อเกิดการรั่วไหลของกระแส), ELCB (ป้องกันไฟดูด มักใช้ในเครื่องใช้ไฟฟ้า มีปุ่มเทส) ซึ่งจะติดตั้งใน ตู้คอนซูมเมอร์ ยูนิท (Consumer unit) และตู้ควบคุมระบบไฟฟ้า 

1.3 MCCB (Moulded Case Circuit Breakers) เบรกเกอร์ที่ใช้ในการเปิด-ปิดวงจรไฟฟ้า รวมถึงตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อมีไฟรั่วหรือไฟฟ้าลัดวงจร ใช้กับกระแสไฟตั้งแต่ 100 – 2,300 A เหมาะกับติดตั้งในอาคารขนาดใหญ่หรือโรงงานอุตสาหกรรม เบรกเกอร์ประเภทนี้มีคุณสมบัติที่สามารถทนกระแสลัดวงจรหรือค่า kA ได้สูงกว่าเบรกเกอร์ลูกย่อย (MCB) แต่น้อยกว่าเบรกเกอร์ประเภท ACB

 1.4 ACB (Air Circuit Breakers) แอร์เซอร์กิตเบรกเกอร์ เป็นเบรกเกอร์ขนาดใหญ่ มีความแข็งแรง สามารถทนทนกระแสไฟฟ้าได้สูงสุดถึง 6,300A ใช้เป็นเมนเบรกเกอร์ในวงจรไฟฟ้าในโรงงาน

 2. Medium Voltage Circuit Breakers เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าปานกลาง 

เป็นเบรกเกอร์ที่ ใช้ประกอบเข้าไปในตู้เหล็กสวิตซ์ขนาดใหญ่ สำหรับใช้ในอาคารหรือใช้เป็นชิ้นส่วนติดตั้งภายนอกในสถานีย่อย เช่น ACB, Oil-filled Circuit Breaker และ Vacuum Circuit Breakers

 3. High Voltage Circuit Breakers เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าสูง 

จะติดตั้งในการส่งกำลังไฟฟ้าที่ต้องมีการป้องกันและควบคุมโดยเซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าสูง งานส่งกำลังจะมีขนาดแรงดันไฟ 72.5 kV หรือสูงกว่า ตัวอย่างเช่น Solenoid Circuit Breaker เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟสูงจะทำงานด้วยขดลวดแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีรีเลย์ตรวจจับกระแสไฟที่ทำงานผ่านหม้อแปลงกระแสไฟฟ้าอีกที ในส่วนของชุดรีเลย์ป้องกันที่ซับซ้อนนั้น ช่วยป้องกันอุปกรณ์จากโหลดเกินหรือไฟรั่วลงดินได้

วิธีเลือกเซอร์กิตเบรกเกอร์ให้เหมาะสมกับการใช้งาน

การเลือกเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่เหมาะสมเป็นเรื่องสำคัญ เพราะช่วยป้องกันความเสียหายของอุปกรณ์ไฟฟ้า ลดความเสี่ยงไฟไหม้ และทำให้ระบบไฟฟ้าทำงานได้ปลอดภัยมากขึ้น ซึ่งปัจจัยหลักที่ควรพิจารณามี 3 ข้อ ได้แก่ ประเภทโหลด, ค่ากระแสไฟฟ้า, และ มาตรฐานอุปกรณ์

1. ประเภทของโหลดไฟฟ้า

โหลดไฟฟ้าแบ่งเป็น 2 แบบหลัก ๆ คือ

• โหลดความต้านทาน (Resistive Load) เช่น หลอดไฟ เตาไฟฟ้า เครื่องทำน้ำอุ่น
• โหลดเหนี่ยวนำ (Inductive Load) เช่น มอเตอร์ เครื่องปรับอากาศ ปั๊มน้ำ
  

หากเป็นโหลดความต้านทาน เลือกเบรกเกอร์แบบทั่วไปก็เพียงพอ แต่ถ้าเป็นโหลดเหนี่ยวนำ ควรเลือกเบรกเกอร์ที่รองรับกระแสกระชากช่วงเริ่มต้นได้ ไม่เช่นนั้นจะทำให้ตัดไฟบ่อยหรือป้องกันโหลดได้ไม่ดีพอ

2. ค่ากระแสไฟฟ้า

ควรเลือกเซอร์กิตเบรกเกอร์ให้ตรงกับปริมาณการใช้ไฟ โดยดู 2 ค่า คือ

• ค่ากระแสปกติ (Rated Current)
  เช่น บ้านทั่วไปใช้ 10A – 32A โรงงานหรืออุตสาหกรรมใช้ตั้งแต่ 50A – 250A ขึ้นไป
• ค่ากระแสลัดวงจรสูงสุดที่รับได้ (Icu)
  เช่น ระบบไฟแรงต่ำควรเลือก 6kA – 15kA ส่วนระบบไฟใหญ่ใช้มากกว่า 25kA

หากเลือกค่าไม่ตรงกับการใช้งาน อาจทำให้เบรกเกอร์ตัดไฟโดยไม่จำเป็น หรือป้องกันลัดวงจรไม่ได้จริง

3. มาตรฐานและคุณภาพ

เลือกเบรกเกอร์ที่ผ่านมาตรฐาน เช่น IEC, UL, หรือ มอก. พร้อมตรวจสอบแบรนด์ ความน่าเชื่อถือ และคุณสมบัติการรีเซต เพราะอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐานจะปลอดภัยกว่าและมีอายุการใช้งานนานกว่า

เบรกเกอร์จำเป็นแค่ไหน ทำไมทุกระบบไฟต้องมี

เซอร์กิตเบรกเกอร์ หรือเซอร์กิตไฟฟ้า คือ อุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้าที่ตัดกระแสอัตโนมัติเมื่อเกิดไฟฟ้าลัดวงจรหรือกระแสไฟฟ้าเกินพิกัด เพื่อลดความเสียหาย และป้องกันอัคคีภัย จึงเป็นอุปกรณ์ที่จำเป็นในระบบไฟฟ้าทั้งในที่อยู่อาศัย อาคารสำนักงาน และโรงงานอุตสาหกรรม หากคุณยังมีข้อสงสัย หรือต้องการศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการทำงาน วิธีเลือกซื้อและติดตั้ง หรือการใช้งานเบรกเกอร์ในงานอุตสาหกรรม บริษัท แฟลชอิเลคทริค เอ็นจิเนียริ่ง ซัพพลาย จำกัดให้บริการทางด้านออกแบบงานระบบไฟฟ้าผลิตตู้ควบคุมระบบไฟฟ้า ผลิตตู้ควบคุมมอเตอร์/PLC ระบบไฟฟ้าบิตคอยน์ บริการติดตั้งงานระบบไฟฟ้า และ จำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าในโรงงานพร้อมให้คำแนะนำ หรือต้องการสั่งซื้อสินค้า สามารถติดต่อได้ที่ โทร  02-0955109 ต่อ 3, 088-987-5599 หรือที https://line.me/R/ti/p/@416ulzij